ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE DERNEĞİ      ETKİNLİKLER      GÜNCEL HABERLER   
 
Ana Sayfa > Mustafa Fehmi Kubilay 23 Aralık 1930

           
                                                                                                                      Mustafa Fehmi kubilay



                           KUBİLAY’IN ÖZ GEÇMİŞİ
     Kubilay 1906 yılında Adana’nın Kozan ilçesinde doğmuştur.
Annesi Zeynep Hanım ile babası Hüseyin Bey 1902 yılında Girit’ten göç ederek İzmir’e yerleşmişlerdir.
 
     Asıl adı Mustafa Fehmi’dir. Kubilay adını İzmir erkek öğretmen okulunda okuduğu sırada almıştır.
 
     1925 yılında öğretmen okulunu bitiren Kubilay önce aydın iline daha sonra
Menemen ilçesindeki zafer ilkokuluna (şimdiki Kubilay ilkokulu) atanmıştır.
 
     Kubilay 1929 yılında yedek subay olarak silâhaltına alınmış;
sırasıyla İzmir / Gaziemir, İstanbul / Harbiye ve son olarak Menemen‘deki 43’üncü piyade alayına tayin edilmiştir.
Yedek subaylığını yaptığı sırada mürteciler tarafından 23 Aralık 1930 günü şehit edilmiştir.
 
                             KUBİLAY ANITI
     Kubilay ve olayda şehit edilen bekçi Hasan ve Şevki beyleri ebedileştirmek maksadıyla,
Nadir Nadi’nin girişimleri ile bir anıt yapımı için yardım kampanyası başlatılmıştır.
 
        Kampanya yurt çapında büyük ilgi ve oluşturulan fonda
çok kısa bir sürede yeterli para toplanmıştır.
 
     Meclis başkanı Kazım Özalp Paşa başkanlığında bir anıt komisyonu oluşturulmuş
ve proje yarışması düzenlenmiştir.
Yarışmaya katılan projelerden heykeltıraş Ratip Aşir’in projesi komisyon tarafından birinci olarak seçilmiştir.
 
      Anıtın yapımına 1934 yılında başlanılmış ve bir yıl içerisinde tamamlanmıştır.
Anıt bir birine kenetlenerek yükselen granit taşlardan yapılmış üç sütundan meydana gelmiştir.
Anıtın ön yüzünde ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün gençliğe hitabesi,
üst planda çelik mızrağı ile irticacıları ezmeye hazır ve ufukları gözetleyen tunç bir heykel bulunmaktadır.
 
     Ayrıca anıtın üç yüzüne şehitlerimizin adları ve kabarma harflerle
“inandılar, dövüştüler, öldüler, bıraktıkları emanetin bekçileriyiz” mısraları işlenmiştir.

          KUBİLAY OLAYININ CEREYAN TARZI
      Olayın planı 06 Aralık 1930 akşamı Manisa’da tatlıcı Hüseyin’in evinde yapılmıştır.
Toplantıya Laz İbrahim Hoca’nın müritleri olan Tatlıcı Hüseyin, Giritli Mehmet, Şamdam Mehmet,
Sütçü Mehmet, Emrullah Oğlu Mehmet Emin, Ali Oğlu Küçük Hasan, Nalıncı Hasan,
Çakır Oğlu Ramazan ve Hüseyin Oğlu Ali katılmışlardır.
Bu yobazlar toplantıda hem esrar hem de ayin yapıyorlardı.

      Olayın elebaşlığını Giritli Mehmet üslendi.
Yobazlar olayın hazırlıklarını Menemen’e çok yakın olan Bozalan Köyü’nde 15 gün süreyle yapmışlardı.

      Laiklik karşıtı yobazlar 23 Aralık 1930 günü saat 06.20’de Menemen’e gelip
doğruca müftü Camii’ne gitmişlerdir. Giritli Mehmet minbere çıkarak kendisini methi oluğunu söylemiş,
Nalıncı Hasan ise mihraptaki yeşil bayrağı alarak Menemen’in yetmiş bin Arap askeri ile kuşatıldığını
ve bunların gerisinde evliyaların olduğunu söyleyerek camide bulunanları dışarıya çıkarmıştır.

      İlçenin merkezinde dolaşmaya başlayan topluluğun sayısı kısa sürede yirmiyi bulmuştur.
Olayı duyan jandarma bölük komutanı Yüzbaşı Fahri Bey olay yerine gelerek asilerin hemen dağılmalarını istemiş, dağılmadıklarını görmesi üzerine 43. Piyade Alayına telefon ederek isyanın bastırılması için yardım istemiştir.
Olayı öğrene Alay komutan yardımcısı Yarbay Nedim Bey, Kubilay komutasında bir manga askeri
olayı bastırmak üzere görevlendirir. Olay yerine ulaşan Kubilay, askerlere süngü taktırdıktan sonra
kenarda beklemelerini emreder. Kendisi asilerin arasına girerek Giritli Mehmet’in yakasına yapışır
ve onu sarsar. Bir ara dengesini kaybederek yere düşer, Kubilay’ın yere düşmesinden faydalanan
gözü dönmüş Giritli Mehmet tabancasını çekerken Kubilay’ı sol bacağından vurur.
Bunun üzerine kenarda bekleyen askerler ateşe başlarlar, fakat silahlarında manevra mermisi olduğu için
olaya etki edemezler.

      Giritli Mehmet manevra mermilerinin kendisine işlemediğini görünce iyice kendinden geçer
ve olay yerinden uzaklaşmaya çalışan Kubilay’ı Gazez Camii’nin bahçesinde yakalatır.
Kubilay’ın başını gövdesinden ayırır.

      Olayı duyan kır bekçisi Hasan ve mahalle bekçisi şevki Bey olaya müdahale ederek
Giritli Mehmet’i yaralamaya muvaffak olurlar, ancak gözü dönmüş caniler kısa bir süre sonra
bu vatansever bekçilerimizi de şehit ederler.

      Sat 8.30’da Yüzbaşı Ragıp Çaldıran komutasında bir bölük asker olay yerine gelmiş
ve asilere “teslim olun” çağrısında bulunulmuştur.
Asilerden “bizlere kurşun işlemez” cevabının alınması üzerine ateşe başlanmış,
bir kısım asi olay yerinde öldürülmüş, kalanları ise yakalanmıştır.

  KUBİLAY OLAYLARININ SONUÇLARI
     Menemen’deki kanlı olayların aaankara2da duyulması üzerine bakanlar kurulu,
yüce önder Mustafa Kemal Atatürk’ün başkanlığında, olağan üstü toplanmış
ve toplantı neticesinde İzmir Manisa ve Balıkesir illerini kapsayan iki ay süreli sıkıyönetim ilan edilmiştir.

     Şehit olan Kubilay ile bekçi Hasan ve bekçi Şevki Beylerin cenazeleri
24Aralık 1930 günü törenle toprağa verilmiştir.

     02 Ocak 1931 günü yurt çapında bir anma günü düzenlenmiş ve bu törene
Kubilay’ın annesi ile yurdun dört bir yanından gelen onbinlerce kişi katılmıştır.

     Askeri mahkeme, tutuklanan laiklik karşıtı yobazlardan 36 sanığı ölüm cezasına,
41 sanığı ise çeşitli sürelerdeki ağır hapis cezalarına çarptırılmıştır.
Ölüm cezalarına çarptırılan asiler Menemen’in değişik yerlerinde asılarak idam edilmişlerdir.

“Büyük Ordunun kahraman genç subayı ve Cumhuriyetin idealist öğretmen grubunun kıymetli üyesi
Kubilay Bey, temiz kanı ile Cumhuriyet hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır”

                                                                             Gazi
                                                                 Mustafa Kemal Atatürk


 
 
 

 
 
 
Anasayfa | İletişim | G.Başkanlarımız | Demokrasi Şehitleri | Tüzük | Atatürk | İlkeleri | Hakkında Söylenen | Kurduğu Kurumlar | Kurtuluş Savaşları | Kadın Kahramlar | Uğur Mumcu 24 Ocak 1993
CH