ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE DERNEĞİ      ETKİNLİKLER      GÜNCEL HABERLER   
 
Ana Sayfa > Lakap ve unvanların Kaldırılması

Lakap ve unvanların Kaldırılması 26.11.1934
 

Osmanlı zamanında soyadı gibi bir kavram bulunmuyordu ve bu nedenle de Bey, Paşa gibi unvan ve Lakaplar kullanılıyordu. Bu lakap ve unvanların çıkışı ise aslında Ortaçağ'da halklar arasındaki eşitlik anlayışının iyice kaybolması ve farklı sınıfların ortaya çıkmasına dayanıyor.

Devrim Kanunları çerçevesinde 1934 yılında çıkan kanunla artık buna bir son verildi ve Bey, Paşa, Ağa, Molla gibi lakaplar ve unvanlar kaldırılarak, yerine resmi olarak tanınan soyadlarının kullanılması şart koşuldu.

Gelen bu değişiklikle birlikte sadece günlük hayatta ortaya çıkan karışıklıklar giderilmedi, aynı zamanda insanlar arasındaki farkların ortadan kaldırılması amaçlandı. Böylece ağa, molla veya paşa ismi ile anılan bir kişinin başvuruda bulunduğu bir devlet kurumunda ya da ilişkide bulunduğu herhangi bir yerde insanlarla olan münasebetlerinde ilk adımda öne çıkan sınıf farkı giderilmiş oldu.

Özellikle köylük yerlerde neredeyse bir kanun koyucu olarak görülen ağaların bu etkilerinin kırılması, Cumhuriyet'in getirdiği eşitlik ilkesinin önündeki engelleri kaldırmak için atılması gereken en büyük adımlardan birisi idi. Nitekim kanun görüşmeleri sırasında Çanakkale milletvekili olan Ziya Gevher Bey yapılacak olan değişiklikle ilgili olarak çok sert ve kararlı bir biçimde kürsüden "Bizim geçen maddedeki kastımız, ağalığı, efendiliği fiilen, kesin olarak kaldırmaktır. Bunu yalnız sözle değil, bir kanunla, kuvvetle, mücadele ederek kökünden atmak, kaldırmak istiyoruz." Diyerek tüm vekillere ve halka seslenmişti.

Soyadı kanunun 5 ay sonrasında yürürlüğe giren kanunla birlikte aynı zamanda sivil rütbe ve nişanların ve yabancı devletler tarafından verilen nişanların da günlük hayatta kullanılması da yasaklanmıştır. Bunun içinse tek istisna savaş madalyalarına sağlanmıştır.

Cumhuriyet'in kurulduğu ilk günden bu yana toplum içerisindeki eşitsizliklerin giderilmesinde bu denli ince detaylara sahip konular ele alınıp ivedilikle çözüme kavuşturulup alınan kararların arkasında durulurken, günümüzde bu kanunların sadece birer yazı niteliğinde kalması ise içler acısı bir durumdur.
 
Kaynak: http://ataturkbizimle.com/makale/lakap-ve-unvanlarin-kaldirilmasi.html

Anasayfa | İletişim | G.Başkanlarımız | Demokrasi Şehitleri | Tüzük | Atatürk | İlkeleri | Hakkında Söylenen | Kurduğu Kurumlar | Kurtuluş Savaşları | Kadın Kahramlar | Uğur Mumcu 24 Ocak 1993
CH